Nikt z nas
nie jest w stanie odpłacić za miłość ,matki , mamy, mamusi, nie starcza po
prostu czasu. Nie od początku też zdajemy sobie sprawę z ogromu matczynej
miłości, a ona kocha nas bezwarunkowo od pierwszego dnia naszego życia. Zdarza
się, że ranimy ją złym słowem, nie mamy dla niej czasu lub cierpliwości, nie
ułatwimy jej tego kochania, Ona jednak zawsze życzy nam tylko dobrego, zawsze
ma dla nas czas, dobre słowo i otwarte serce. Taka też była moja mama i teraz
gdy jej zabrakło pozostaje mi tylko żałować, że przegapiłem, wiele okazji, w
których mogłem okazać jej miłość i wdzięczność.
Mama nigdy nie opowiadała nam
dokładnie o swoim dzieciństwie ale chyba nie było ono łatwe, przyszła na świat
podczas okupacji hitlerowskiej w podbydgoskiej wsi Lucim. Jej ojciec Zygmunt
przed jej narodzeniem zginął pracując przymusowo przy budowie DAG Fabrik
Bromberg. Jedynym żywym mężczyzną w rodzinie pozostał dziadek Józef, który
pomógł im przetrwać okupację. Prawdopodobnie musieli przyjąć jakąś formę
niemieckiego obywatelstwa, bo przecież Bydgoszcz wraz z całym regionem została
włączona do Niemiec i żaden zadeklarowany Polak nie dostałby kartek
żywnościowych. Po zakończeniu wojny cała rodzina mamy przeniosła
się z Lucimia do Bydgoszczy, więc mama nie mogła nawet pamiętać wsi.
Wychowywała się w Bydgoszczy, uczyła się w szkole handlowej i poznała tatę będąc
wioślarką, w którymś z bydgoskich klubów. Urodziła mnie mając 18 lat i jak
przez mgłę pamiętam, że mieszkaliśmy wtedy raz u jednej babci raz u
drugiej.
Obydwa mieszkania mieściły się w
starych bydgoskich kamienicach ale głównym problemem był fakt, że obydwa
mieszkania miały po dwa przechodnie pokoje i mama miała do wyboru albo mieszkać
ze swoją matką i siostrą, albo ze swoją teściową i szwagrem. Dodatkowo
mieszkanie teściowej na ulicy Dworcowej nie było samodzielne, miało wspólny z
inną rodziną przedpokój i łazienkę. Ta łazienka to był istny cud, który musiał
moją mamę zachwycić, bo chyba nigdy wcześniej łazienki nie widziała, wielka
kamienna wanna i bojler na węgiel. Oczywiście wtedy nie rozumiałem
jeszcze trudności i niuansów tych wyborów. Mama była najmłodszą pracownicą
sklepu sportowego „Olimpia”, a tato próbował znaleźć jakąś satysfakcjonującą
pracę fizyczną, co wcale nie było łatwe dla 19-sto letniego chłopaka. Był
początek lat 60-siątych i słabe perspektywy na dobrą pracę dla młodych ludzi, a
żadnych perspektyw na mieszkanie w Bydgoszczy. Dopiero zaczęto budowę
pierwszych budynków na Błoniu, a bloki na Szwederowie, Wyżynach, w Fordonie
jeszcze się nikomu nawet nie śniły.
Pierwszy pokój, który nasza rodzina
miała do wyłącznej dyspozycji znajdował się na terenie jednostki wojskowej w
Świeciu nad Wisłą. Utkwił mi w głowie sam moment przeprowadzki, bo była to moja
pierwsza podróż w życiu. Tato był bardzo młodym podoficerem, a mimo to w jakiś
sposób udało mu się załatwić z wojska traktor lub miejsce w traktorze, bo nie
pamiętam czy traktor jechał specjalnie dla nas czy też załapaliśmy się przy
okazji transportu czegoś innego. Nie pamiętam już czy mama z nami wtedy
jechała, ja jechałem w kabinie traktora z kierowcą, a cały nasz dobytek na
przyczepie. Tego dobytku nie było zresztą wiele, bo nasze pierwsze meble w
Świeciu tata roił własnoręcznie. Niestety do naszej wyłącznej dyspozycji był
tylko pokój, bo kuchnia i cała reszta były już wspólne z inną rodziną co
rodziło wiele konfliktów. Dochodziło nawet do kłótni pomiędzy kobietami,
zwłaszcza jeśli chodziło o sprzątanie po sobie w kuchni i o ustalenie kto ma
rozpalić ogień „pod platą”. Mama chciała żebyśmy zawsze mieli ciepłe posiłki,
herbatę itd., nie chciała jednak ciągle sprzątać kuchni po kimś obcym, stąd
brały się kłótnie, złość i ciągły stres. Byłem wtedy w takim wieku, że nie
byłem w stanie pojąć tych problemów tylko dodawałem mamie kolejne
zmartwienia szwendając się całymi dniami po rozległym terenie jednostki gdzie nie
było sposobu, żeby mnie znaleźć.
Po jakimś czasie dostaliśmy mieszkanie
poza jednostką na ulicy Krasickiego 4, na parterze dwupiętrowego budynku bez
rewelacji, ale był już postęp, bo oprócz pokoju mieliśmy też tylko dla siebie
kuchnię. Nie pamiętam jednak dobrze tego mieszkania, więc chyba nie
mieszkaliśmy w nim długo. Doskonale natomiast pamiętam nasze następne
mieszkanie w tym samym budynku na pierwszym piętrze. Miało już dwa pokoje, a w
kuchni oprócz westfalki była też „lodówka”, która w istocie była dobrze
wentylowaną szafą wbudowaną w narożnik pomieszczenia przy ścianie zewnętrznej
budynku. W tym mieszkaniu pojawiły się pierwsze prawdziwe meble i pierwszy
telewizor. Gdy zajmowaliśmy to mieszkanie przyszedł na świat mój braciszek.
Miałem też w tym mieszkaniu swoje pierwsze obowiązki, ponieważ wracałem ze
szkoły wcześniej niż mama z pracy, do mnie należało palenie w piecach w zimie i
rozpalanie w westfalce w kuchni niezależnie od pory roku, żeby mama po
przyjściu z pracy, po drodze robiła zakupy, mogła podgrzać lub upichcić obiad.
Do mnie także należało robienie porannych zakupów w piekarni i mleczarni, do
której chodziłem początkowo z kanką, bo czasy butelkowanego mleka miały dopiero
nadejść.
Odkąd
sięgam pamięcią mama pracowała w tak zwanym ORS-ie, który zajmował się obsługą ratalnej
sprzedaży i w latach 60-siątych XX wieku był jedną z najbardziej znanych w
PRL-u instytucji finansowych, bo wszyscy kupowali wtedy na raty meble, AGD,
nawet odzież. Mała jednoosobowa placówka mieściła się na ul. 10 lutego, a w
lokalu nie było WC, za to ciągle było pełno klientów. Mama musiała pewnie sikać
do wiadra za zasłonką, nie wiem dokładnie jak sobie radziła, bo nie lubiła o tym mówić. Potem ORS został wchłonięty rzez PKO i mama
musiała się dokształcać, więc nie przerywając ani pracy ani obowiązków
rodzinnych, czyli gotowania, sprzątania, prania i prasowania podjęła naukę i
ukończyła liceum w Świeciu. Wysiłek wręcz niewyobrażalny i jestem dumny, że miałem
taką mamę, chociaż w tamtych czasach nie zdawałem sobie z tego wszystkiego sprawy,
widziałem tylko, że jest zabiegana i nerwowa.
Dopiero
trzecie nasze mieszkanie poza jednostką wojskową w Świeciu, a także każde następne
było wyposażone w centralne ogrzewanie i gaz. Mama w wieku trzydziestu kilku
lat uwolniła się wreszcie od pieców. U mamy w pracy też było coraz lepiej,
pięła się po drabinie kariery, miała koleżanki i podwładne. Gdyby podzielić
mieszkańców miasteczka na 3 warstwy, według różnych kryteriów takich jak warunki
mieszkaniowe, pozycja w pracy, zarobki, wykształcenie … sądzę, że w 1980 roku mama
znalazłaby się w połowie, albo nawet w górnej części drugiej warstwy. Przy czym
pierwsza warstwa - najliczniejsza - składała się z osób najmniej ważnych, a w trzeciej znajdowali się tacy
ludzie jak dyrekcja Celulozy, banku, cukrowni dowództwo wojskowe i naczelnicy
wydziałów WRN, głownie mężczyźni, bo tylko nieliczne kobiety pracowały w tamtych czasach
na stanowiskach innych niż sklepowe. Wtedy właśnie tata został przeniesiony do
Bydgoszczy i w tym mieście dostaliśmy kolejne mieszkanie na rozbudowującym się
właśnie Szwederowie. Mama, dla której był to powrót po 16 latach do Bydgoszczy
już zupełnie nieznanej, wszystko znów zaczynała od początku, wyrabiając sobie
pozycję w PKO, ale dała radę. Najpierw pracowała w blaszaku na Leśnym, do
którego dojazd autobusami nie był z Brzozowej za dobry, ale gdy mama odchodziła
z PKO pracowała już na Placu Teatralnym i była cenioną specjalistką od kredytów budowlanych.
Ostatnie
20 lat mieszkała poza miastem, na skraju Puszczy Bydgoskiej, zawsze bardzo lubiła
zwierzęta, miała kilka psów. Hodowała drób i nawet pawie. Znajdowała też czas,
żeby czytać książki, niejednego faceta zagięłaby z wiedzy o historii
starożytności i nie tylko. Miała poczucie humoru i lubiła eksperymentować z
nowymi potrawami. Zawsze kochała nas wszystkich, przepadła za wnukami. Miała
przy tym niezwykle sprawny umysł, chyba nie spotkam już osoby, któraby potrafiła
równie szybko jak ona rozwiązywać krzyżówki i to nie byle jakie. Mama rozwiązywała głównie „jolki”, a jeżeli
ich zabrakło to ewentualnie „z przymrużeniem oka”.
